selena sprout

“Làm người là như thế nào? | How to be human: The Manual” bởi Ruby Wax có thể nói là cuốn sách hay nhất trong năm nay 2022 mình đọc. Cuốn sách với bìa sách đẹp nhất năm nay mình cũng từng mua.

Một năm với nhiều cuốn sách làm mình rung động, nhưng Ruby Wax, bà ấy làm mình xúc động….phát khóc, chứ không phải xúc động…rưng rưng nước mắt.

Cuốn sách How to be human: The Manual của Ruby Wax được dịch Tiếng Việt bởi Hoàng Đức Long – mentor của mình và là Thầy của mình và nhiều bạn khác. Khi thấy Thầy chia sẻ cuốn sách, mình đã mua với một tâm thế, ủng hộ và cũng tin chắc rằng bản dịch sẽ hay. Và đúng là hay và xuất sắc hơn mong đợi.

Đi xa hơn với một tựa đề thách thức, như cuốn “Ăn gì không chết”, cái tên “Làm người là như thế nào?” cũng là một cái tựa sách thú vị và đặc biệt.

Mình cảm thấy được chạm

Trước đó mình không biết Ruby Wax là ai, khi gõ Google và nhìn ảnh bà: một người phụ nữ trung niên, tóc xù lạ lùng, nụ cười tươi cũng lạ lùng và ..buồn cười, với một năng lượng ..lạ..Người phụ nữ ấy, đã làm mình cười, xúc động, đắng cay, …buồn,…đủ cảm xúc lộn nhào trong suốt quá trình đọc sách. Kết thúc những dòng cuối cùng, mình cảm thấy đầy biết ơn người phụ nữ nhỏ bé với nụ cười tươi rói này.

Vừa cảm thấy được đồng cảm, vừa cảm thấy Ruby Wax đã chân thật, chân thành và giàu lòng trắc ẩn tới từng con chữ. Mạnh dạn đi sâu, phơi bày và nói hết những sự thật đầy phức tạp trong cảm xúc cho người đọc.

Bạn nghĩ mình là ai?

Cuốn sách trải dài với 12 Chương, thú thực, chương số 12 là chương làm mình cảm thấy được chạm tới tận trái tim nhất. Chương 12 có tên là Tha Thứ. Và nó cũng giúp mình vỡ lẽ nhiều điều và bài học mình đã đọc ở các chương trước. Và chương 12, nơi tận cùng góc tối tâm hồn đầy tổn thương và băn khoăn nhiều năm tháng cuộc đời, tác giả đã chỉ cho chúng ta thấy cách chúng ta được tạo nên. Tại sao Ruby Wax có thể viết được những thứ đau đớn, lại đầy hài hước và đau đến nhói lòng như vậy cơ chứ?

11 chương sách ban đầu, về tiến hóa, suy nghĩ, cơ thể, trắc ẩn,..hay tình dục, trẻ nhỏ như để tạo nên chương 12, nó cho ta một minh họa – mà ví dụ của nó chính là gia đình của Ruby Wax – để chúng ta thả lỏng…

Mình luôn cảm thấy mỗi chúng ta thật mong manh, và cũng luôn cảm thấy mỗi chúng ta ..chao ôi, thật vĩ đại.

Khi chúng ta loay hoay với chính mình, sự gàn dở, sự xấu xí, sự tử tế, sự bạo lực, sự sợ hãi,….chúng ta có tất thảy mọi hạt giống này. Chúng ta sẽ tự hỏi, tại sao mình lại vậy, người khác không vậy. Tạo sao và tạo sao? Tại sao hạt giống này trồi lên nhiều hơn các hạt giống khác vậy?

Ruby đã thực sự hiểu hơn về bà, về chính tính cách có vẻ như mắc bệnh tâm thần ở bà, sự quái dị ở bà, việc bà đã trở thành diễn viên, sự ám ảnh của bà về những sự kích thích, sự tấn công…Bà đã nghĩ, cuộc đời của bà là do cách bố mẹ bà giáo dục bà, hoặc bà sinh ra bị..tâm thần, khác biệt. Nhưng không, nó đã được kế thừa từ bố của bà, mẹ của bà, người cô của bà và….. tất cả những sự kiện trong quá khứ. Những người đã dành phần lớn cuộc đời để đấu tranh, để mưu cầu sự sống, vượt lên nghịch cảnh khi Đức Quốc Xã tấn công cộng đồng Do Thái. Nhưng người đã ám ảnh bởi những cuộc tấn công, nhưng cuộc đẩu thoát và tra tấn, là bom mìn và đói khát, và họ vẫn sống, vẫn vươn lên hoặc…chết trong viện tâm thần đâu đó.

“Đáng ra tôi đã có thể tránh được rất nhiều đau đớn quần quại nếu trước đây tôi bỏ qua những chuyến viếng thăm bác sĩ tâm lý trị liệu và đi thẳng tới khoa phả hệ học”

Chương 12 – Tha Thứ

Mình cảm thấy được òa cùng Ruby trong chương cuối cùng này. Vì sau gần 2 năm nghiêm túc nhìn về gia đình, 1 năm trở về sống với Mẹ, xung quanh những người họ hàng, mình cũng hiểu tại sao lại là mình và mình là ai được ít nhiều. Mình thấy những chán chường, chán đời, những lúc mình ra quyết định trong công việc, trong tình bạn,….đã được hình thành từ..những tế bào từ khi mình còn chưa cả đẻ.

Trong chúng ta, không phải ai cũng có thể như Ruby, có cơ hội để biết được bố, mẹ, ông, bà hay họ hàng thân thiết đã trải qua những gì, để thấy cách họ chảy trong từng tế bào của chúng ta ra sao. Những gì đã trải qua với họ và trong họ, và cả những karma và nghiệp chảy ra sao.

Để tha thứ.

Vì vậy, ngoài chương 12, trước đó mình rất thích chương 8: Trẻ nhỏ. Ruby viết “Bạn là người đẽo tạc nên tâm hồn của con bạn”. Rằng, việc, chính bạn, không ai khác, có thể tạo nên một sự sống, một con người “đầy đủ” như thế nào qua tương tác với 1 đứa trẻ, từ khi còn chưa sinh ra đời.

Là một người con gái ở hiện tại, là một người Mẹ trong tương lai, mình thấy chương này làm mình cảm nhận rằng sứ mệnh của mình thật quan trọng. Mình có “quyền năng” lớn khi có thể tạo nên một con người ra sao.

Trắc ẩn và Chánh niệm/ Quán hiện

Trong cuốn sách này, thầy Hoàng Đức Long dùng từ “Quán hiện” chứ không dùng chánh niệm để dịch cho từ mindfulness – chỉ trạng thái “nhận thức, quán xuyến được toàn bộ cơ thể, tâm trí, và cảm giác của mình ở thời điểm hiện tại”.

Tối hôm qua, trong vòng tròn Bộ lạc “Thân Khỏe Tâm An” của Health Coach Nam Phương, cô giáo nhắc chúng mình nhớ về việc: Tri thức chính là gốc rễ, cảm xúc là cành lá trổ ra.

Quán hiện, hiểu mình, nâng cấp tâm trí mình

Trắc ẩn, tha thứ làm nên sự kết nối sâu sắc vào trong chính mỗi người. Nhờ cảm xúc, chúng ta tồn tại.

Phần này của cuốn sách giúp mình được củng cố và vững vàng hơn với những gì mình đã luôn tin tưởng, đã và đang thực hành với nhóm Giao Tiếp Trắc Ẩn.

Dù bạn đầy tâm linh hay đầy lý trí, bạn cũng sẽ thấy thích cuốn sách tại vì…Dù bạn về “phe” nào, thì đọc sách vẫn rất ổn…

Ruby Max, như một người thường, đơn giản và đầy rắc rối, phức tạp ….bình thường như tất cả ai trong chúng ta, đối thoại với 1 nhà tu hành và 1 nhà khoa học thần kinh. Các đối thoại được viết rất thú vị, các chương còn lại chưa được mình nhắc ở đây đều được chia sẻ tới bạn theo cách hài hước đầy nghiêm túc. Vì cuối cuốn sách, Ruby còn list references dài mấy trang cơ.

Đúng tinh thần trả lời câu hỏi, làm người là làm gì? Bạn sẽ có đủ thông tin tham khảo, góc nhìn vừa cá nhân chủ quan lẫn khoa học giải thích việc chúng ta làm gì trong cuốn này ở trong các chương đi kèm là các bài thực hành Quán hiện rất đơn giản mà không nhàm chán.

Tóm lại thì

Mình đang đọc lại cuốn sách này và cả định sẽ đọc cuốn A Mindfulness Guide for the Frazzled của Ruby Wax vì thấy được…đồng cảm. Ý mình là, mình không hẳn thấy có cái để đổ lỗi về cuộc đời dở hơi và loạn xì ngầu của bản thân, mà nhờ hiểu, mình bớt đi lòng vòng, bớt lãng phí năng lượng và thời gian để tự hỏi mình là ai, tại sao mình lại….? Bước tiếp theo sẽ là gì rất quan trọng.

Chào tháng 11, 2022 sắp tới

Hy vọng là mình sẽ đọc nhiều hơn nữa